Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

μας λείπουν πολλά ...

➤ Χρονικά του Πόντου, έτος 1946

➤ δείτε την αγωνία των λογίων μας γι' αυτά που δεν έγιναν και που πρέπει να γίνουν σε σχέση με τον πολιτισμό μας. Φαντασθείτε τι θα έγραφε σήμερα ο Παντελής Μελανοφρύδης και για τ' άλλα που μας προέκυψαν, π.χ. την έλλειψη ενότητας του Ποντιακού χώρου, την ιδιοτέλεια, τις διάφορες επινοήσεις στην ιστορία και στον πολιτισμό. 
➤ γέμισε ο Πόντος με τσολιάδες, η γλώσσα μας εμπλουτίσθηκε με τσαμουριχτισμένες, Πόντιοι υπουργοί που το μόνο που κατέχουν από Πόντο είναι να κόβουν πρωτοχρονιάτικες πίτες στους συλλόγους. 
➤ λεζάντα και θεωρία ...

ΧτΠ, 1946, τ.23-24

ο γκιαβούρ Ιμάμ ...

... και της Παναϊας το κουνίν.
από την ΠΕ, 1959, τ.113-114 - του Φίλιππου Παππά (έχουμε αναρτήσεις με άρθρα του για την Ριζούντα)

 

Πόντος poll ...

➤ ελάτε να "μετρηθούμε" δηλ. να δούμε πόσοι είμαστε ανά περιφέρεια του Πόντου
➤ λάβαμε ως βάση τις 37 περιφέρειες του Πόντου κατά το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ) - σχετική ανάρτηση μας και πτήση εδώ
➤ έχουμε μόνο μια επιλογή
➤ ο πίνακας των επιλογών δεξιά
➤ μπορείτε να ψηφίσετε και από το κινητό σας, απλά μεγαλώστε τον πίνακα επιλογών
➤ φυσικά στο τέλος της απογραφής θα δημοσιοποιήσουμε τα αποτελέσματα και θα σχολιάσουμε όλοι μαζί την καταγραφή
➤ δεν γνωρίζω να υπάρχει αντίστοιχη απογραφή, σχόλια όπως πάντα ευπρόσδεκτα
➤ παρακαλούμε κοινοποιήστε προκειμένου να έχουμε μεγάλη συμμετοχή.

από την ΠΕ, 1959, τ. 113-114

Καράκαγια Χαλδίας

➤ το χωριό του Άνθιμου Παπαδόπουλου - ανάρτηση για λεξικό
➤ είναι στην περιοχή του Κιουρτούν, μάλλον η Γαργάενα του χάρτη του ΚΜΣ.

αναρτήσεις μας για το Κιουρτούν εδώ και εδώ  

χάρτης ΚΜΣ
Ποντιακή Ηχώ, 1982, τ. 5
Γ. Θ. Κανδηλάπτη
γεωγραφικό & ιστορικό λεξικό

Σάββατο, 29 Απριλίου 2017

Κρωμέτκα τραγωδίας

ΠΕ / 1959 / τ. 113-114

Φωτόβολα, το άγνωστο μοναστήρι του Κιουρτούν

➤ άρθρο του Παντελή Μελανοφρύδη από την Ποντιακή Εστία, έτος 1959, τεύχος 113-114

συρραφή δύο φύλλων - στο σημείο όπου το ερωτηματικό, δεν γνωρίζουμε τι αφορά.
(*) οι γνωστές υπερβολές ...

μαθαίνουμε λεξούλες #2 …

➤ αφεντία η, από το αρχ. ουσ. αυθεντία
·         πολιτική εξουσία, βασιλεία
·         κράτος, βασίλειον
Άσμ. αϊλλοί εμάς και βάϊ εμάς, ‘πάρθεν η αφεντία


➤ βόρα η, Οιν. αβόρα, Σιν. εβόρα, επίσης ιβόρα, αβόρας (ο)
από το ρήμα βορίζω παρ’ ό και εβορίζω και ιβορίζω
·         αήρ, άνεμος
·         δροσερός καιρός
·         τόπος δροσερός ως υπόσκιος
·         η όπισθεν πράγματος σχηματιζομένη σκιά


➤ επίλοιπος επίθ. Σαντ.
·         το αρχ. επίθ. επίλοιπος=ο περισσεύων, ο υπολειπόμενος


➤ κονεύω, γονεύω
από το Τουρκ. konmak = καταλύειν εις τι κατάλυμα
·         κάμνω εν τη πορεία σταθμόν αναπαύσεως ή διανυκτερεύσεως
·         επί πτηνών, καθιπτ΄;μενος, επικάθημαι κάπου
παράγ. κόνεμαν, γόνεμαν


➤ ποδεδίζω, ποδεθίζω (Οφ), μεσ. ποδεδίσκομαι
·         ενεργ. και μεσ. χαίρομαι, απολαμβάνω (να ποδεδίζω σε=να σε χαρώ)
·         προσκυνώ (ποδεδίζω τον Θεόν)

μαθαίνουμε λεξούλες #1 …

➤ βασιλοσκάμνιν το, Κερ. βασιλοσκάμν’ Τραπ. Χαλδ. βασιλοσκάμ’  
από το ουσ. βασιλέας και σκαμνίν. Η αποβολή του ν εις το βασίλοσκάμ' δι΄ευφωνίαν
1) βασιλικός θρόνος
2) πρωτεύουσα βασιλείου
από το τραγούδι "Πάρθεν η Ρωμανία"
ναϊλί εμάς και βάι εμάς,
οι Τούρκ την Πολ επαίραν.
επαίραν το βασιλοσκάμ,
κι ελάεν η αφεντία. (αφεντία = πολιτική εξουσία, βασιλεία)


➤ δερνοκοπώ αμαρτ. Μεσ. δερνοκοπίουμαι
Τραπ. Χαλδ. δερνοκοπισκούμαι
από το ρήμα δέρνω < δέρω και την κατ. –κοπώ
ολοφύρομαι, μαλλοτραβιέμαι : άσμ. Άη-Γιάννες ο Χρυσόστομον κλαίει δερνοκοπιέται


➤ σιλάχιν το, σιλάχ’, σελάχ’, σουλάχ’
πλυθ. σουλάχα από το Αραβ. Silah
γενικώς όπλον ασχέτως είδους
άσμα :
παρχαρομάννα, φύλαξον, εch κ’ έρχουν οι ρομάνες
εch κ’ έρχουνταν οι τσοπάν’
τραβωδούν και chυρίζνε
κι ολ’ έχνε τα σιλάχα τουν’ ς
σ’ ωμία φορτωμένα
η γιαγιά μου η Κουγιουμτζάβα (Φάτσα Πόντου) έλεγε : "τα σιλάγα’ μ κα κι’ αφήνω"
παρατηρούμε τον πληθυντικό σε "σιλάγα". Η ερμηνεία του ήταν "δεν αφήνω κάτω τα όπλα μου" με άλλα λόγια "δεν τα παρατάω", "δεν το βάζω κάτω".


➤ τσόλιν το, Κερ. τσόλ’ Κοτ. Σαντ. Χαλδ.
από το Τούρκικο col = έρημος πεδιάς
1)      τόπος έρημος, ακατοίκητος
2)      κτήμα αδέσποτον
παράδειγμα : το τσόλ η Τραπεζούντα …

Παρασκευή, 28 Απριλίου 2017

Φάτσα, μαθήτριες στο Ελληνικό σχολείο

➤ από τον 5ο τόμο της Εξόδου του ΚΜΣ

η γνώμη του κόσμου για τον Δεσπότη τους ...

➤ δεν έχει πολύ καιρό που βάλαμε πέντε αναρτήσεις με τίτλο "ο παρορμητικός Γερμανός Καραβαγγέλης #Χ" - δείτε την ετικέτα Γ. Καραβαγγέλης
➤ σήμερα θα βάλουμε μια ανάρτηση από το βιβλίο Έξοδος τόμος Ε' του ΚΜΣ με την συνέντευξη που πήραν οι ερευνητές του κέντρου από τον Χαράλαμπο Καρακασίδη στις 14.10.1974
➤ διαβάστε την γνώμη του απλού λαού για τον Δεσπότη τους.

το άρθρο στο βιβλίο έχει ακόμη δύο σελίδες

Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

αληθινές Ποντιακές ιστορίες

➤ γράφει ο Πόλυς Χάϊτας και μας περιγράφει δύο αληθινές ιστορίες
➤ γεννήθηκε στα Κοτύωρα, ίσως στο Σεμέν γιατί οι παρακάτω ιστορίες του αφορούν εκείνη την περιοχή
➤ τον γνώριζα φυσιογνωμικά. Περνούσε σχεδόν κάθε μέρα από την Σοφοκλέους & Χαροκόπου και πήγαινε πιθανότατα στους Αργοναύτες. Εκεί ήταν για πολλά χρόνια υπεύθυνος του θεατρικού, μάλλον και του χορευτικού τμήματος. Από τους τρανούς μας θεατράνθρωπους
➤ διαβάστε τις παρακάτω ιστορίες, εκτός των άλλων είναι μάθημα στα Ποντιακά ...
  • η φωνή που απαγγέλει είναι του Π. Χάϊτα εδώ

από την Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
Ποντιακή Ηχώ, 1982, τ. 3

κομματικά Κοτυώρων

➤ ένα μικρό άρθρο του Ξένου Ξενίτα (Ξενοφών Άκογλου – ανάρτηση μας εδώ ) που αφορά ένα μάλλον σπάνιο θέμα στις γραφές για τον Πόντο. Εμείς προσωπικά δεν έχουμε ξαναδιαβάσει κάτι αντίστοιχο.
➤ τα κομματικά (κοινοτικά) στα Κοτύωρα, δοσμένα με χιούμορ από τον συγγραφέα.

Χρονικά του Πόντου, έτος 1946, τεύχος 23-24

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Air Pontus # 18 : νέα έκδοση της ανάρτησης "το σεφκιέτ του θανάτου της Τρίπολης"

➤ κάναμε μια δεύτερη έκδοση της πτήσης μας αναφορικά με το σεφκιέτ της Τρίπολης της 16.11.1916
➤ δείτε τα κείμενα στην αρχική μας ανάρτηση εδώ
➤ η διάρκεια του video είναι 9 λεπτά.


Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Σούρμενα - περιγραφή Ανέστη Μαβίδη

➤ αναρτούμε την μαρτυρία για την πατρίδα του τα Σούρμενα του Ανέστη Μαβίδη. Είναι από το βιβλίο του Θεόδωρου Παυλίδη "ο ελληνισμός του Δ. Πόντου" που αναρτήσαμε εδώ


Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

η παραλία Σουρμένων #2

➤ είναι η συνέχεια του άρθρου "η παραλία των Σουρμένων" του Λεωνίδα Π. Καζαντζή. Δημοσιεύθηκε στην Ποντιακή Εστία, έτος 1956, τεύχος 74-75
➤ ο χάρτης που δημοσιεύουμε είναι Ρώσικος, ότι πιο αναλυτικό βρήκαμε μέχρι τώρα στο δίκτυο (κλίμακα 1 : 100.000)
➤ η 1η ανάρτηση μας εδώ