Τρίτη, 29 Μαρτίου 2016

οι Μύριοι εις τον Πόντον

Οι μύριοι εις τον Πόντον, του Στάθη Καραβία
μεγάλο άρθρο σε συνέχειες που δημοσιεύθηκε στα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1937, τεύχη 13 - 14 - 15 και 16. Μπορείτε να το βρείτε στην σελίδα της ΕΠΜ.

Θάλαττα, Θάλαττα
ελαιογραφία του Granville Baker.
εξώφυλλο του περιοδικού LIFE σε έκδοση του 1901

Κυριακή, 27 Μαρτίου 2016

Ζύγανα & α' σην Ζύγαναν και ζήσον ...

update 27.3.2016
από το GE Panoramio
Υπάρχει μια περιοχή (*) στον Πόντο που ασκεί πάνω μου μια περίεργη γοητεία. Είναι η περιοχή της Ζύγανας. Το πέρασμα, ο αυχένας από τον μεσογειακό Πόντο στον ηπειρωτικό. Μέχρι εκεί ανεβαίνουμε. Μετά κατηφορίζουμε για Αργυρούπολη, Παϊπούρτ κλπ. Πέρασα από αυτόν τον αυχένα τον Ιούλιο του 1989 με κατεύθυνση την Αργυρούπολη. Μαζί με το γκρουπ των Κρωμναίων της Καλαμαριάς κι’ ένας παράταιρος, α’ σην Φάτσαν μερέαν. Αρχηγό είχαμε τον συγχωρεμένο τον Παναγιώτη Βιόπουλο. Δυστυχώς δεν έχω καμία φωτογραφία από το μέρος αυτό και επίσης δεν θυμάμαι τίποτα. Σταματήσαμε, δεν σταματήσαμε τηδέν κι’ θυμούμαι. Παρακάτω θα αναρτήσουμε δύο αποσπάσματα για την Ζύγανα και το τρίτο είναι ερμηνεία της φράσης "α' σην Ζύγαναν και ζήσον ..."

(*) πρόσφατα προστέθηκε και η αντίστοιχη περιοχή της Ζύγανας, είναι ο αυχένας, το διάσελο του Εγριμπέλ (στον δρόμο Κερασούντα - Γαράσαρη) θα γίνει σχετική ανάρτηση.

1. από το βιβλίο του Χρήστου Σαμουηλίδη, οδοιπορικό στον Πόντο

(το ταξίδι αυτό έγινε τον Αύγουστο του 1963 - εκδ. Αφοί Κυριακίδη – 1989)
2. από τα ΠΦ, 1937, τ. 17-18 (του Γ.Θ. Κανδηλάπτη)


3. από το βιβλίο του Γεωργίου Π. Φιρτινίδου, Κρώμνη
Θεσσαλονίκη 1994 - έκδοση Αδελφότητας Κρωμναίων Καλαμαριάς
σελίδες 542



Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2016

από τα ιστορικά βουνά του Πόντου

Κουλάτ, Αεσέρ & τη Γαβρά το ρασίν

➤ ένα σχετικά μεγάλο άρθρο που αξίζει τον κόπο να το διαβάσει κανείς. Αναφέρεται στον ορεινό όγκο που χωρίζει την Χαλδία από την Τραπεζούντα - Ματσούκα (δηλ. τους ανηφορίτες από τους κατηφορίτες – βλέπε ανάρτηση μας εδώ )

➤ δείτε επίσης και όλες τις σχετικές πτήσεις μας με την Air Pontus :

Air Pontus # 13 : διάσχιση Κουλάτ και κοιλάδα Γιαγλίτερε
Air Pontus # 12 : Χαψίκιοϊ - αυχένας Ζύγανας - Αργυρούπολη
Air Pontus #7b : Μούζενα Χαλδίας
Air Pontus #5 : η στράτα του Γοργόρογλη & η στράτα της Κρώμνης - Λαραχανής
Air Pontus #1 : Δαφνούντα, κοιλάδα Πυξίτη (Δαφνοπόταμος), Ματσούκα, Π. Σουμελά, Κρώμνη, Ίμερα, Ζύγανα ...

➤ από τα Ποντιακά Φύλλα, τόμος 1937, τεύχος 21
➤ του Δ. Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτης) - ανάρτηση μας εδώ

1. Κουλάτ 2. Ζύγανα

Τρίτη, 22 Μαρτίου 2016

τα Κέτζια για την Κρώμνη - μέρος 2ο

το 2ο μέρος της ανάρτησης - του Μιχάλη Μεταλλείδη
από τα ΠΦ, έτος 1937, τεύχος 15

το πρώτο μέρος εδώ

κέτζια = συνοδεία παραθεριστών


Δευτέρα, 21 Μαρτίου 2016

τα Κέτζια για την Κρώμνη - μέρος 1ο

πρώτη ανάρτηση στις 7.3.2015

Να πως περιγράφει ο Δημήτρης Ψαθάς τα Κέτζια (*) στο βιβλίο του "γη του Πόντου"


(*) κέτζια = συνοδεία παραθεριστών


ΠΦ, τεύχος 14
ΕΘΝΟΣ ένθετο ΙΣΤΟΡΙΑ, Μάϊος 2011

Τρίτη, 15 Μαρτίου 2016

Δ. Ψαθά, γη του Πόντου #04

4η συνέχεια με τις παιδικές θύμισες του Δημήτρη Ψαθά. Οι Ρώσοι στην Τραπεζούντα και η αποχώρηση τους μετά τις πολιτικές αλλαγές στην χώρα τους.Τα δεινά του Ποντιακού Ελληνισμού θα ξαναρχίσουν πιο έντονα.
  • 14 Μαρτίου 1916 : μπαίνουν οι Ρώσοι στην Τραπεζούντα
  • 25 Οκτωβρίου 1917 : Ρώσικη επανάσταση (Λένιν)
  • Μάρτιος 1918 : αποχώρηση Ρωσικών στρατευμάτων από Τραπεζούντα

Κυριακή, 13 Μαρτίου 2016

Δ. Ψαθά, γη του Πόντου #03

η ειρηνική περίοδος #3
Συνεχίζουμε τις παιδικές μνήμες του Δ. Ψαθά. Διαβάστε για την εξόντωση του λιονταριού, το τηλέφωνο, τον τσίνο αλλά και την έναρξη των δεινών με τον εκτοπισμό - γενοκτονία των Αρμενίων.


1ο μέρος εδώ 
2ο μέρος εδώ

(1)
Α΄ παγκόσμιος πόλεμος
11 Ιουλίου 1914-13 Οκτωβρίου 1918  (~ 40 μήνες)
Τριπλή συνεννόηση (Αντάντ) : Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, Ελλάδα
εναντίον των : Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Ιταλία (+Τουρκία, +Βουλγαρία)


(2)
Ιούνιος 1915 : ξεκινάει η Αρμενική γενοκτονία
Μάρτιος 1916 : μπαίνει σε πόλεμο η Ρωσία με την Οθωμανική αυτοκρατορία
14 Μαρτίου 1916 : μπαίνουν οι Ρώσοι στην Τραπεζούντα

από το δίκτυο

Σάββατο, 12 Μαρτίου 2016

Δ. Ψαθά, γη του Πόντου #02

η ειρηνική περίοδος #2
οι παιδικές θύμισες του Δ. Ψαθά, σχεδόν ρομαντικές, με το χιόνι στα δύο μέτρα μέσα στην Τραπεζούντα το 1909 ή 1910, οι σκανταλιές του στο σχολείο με τον δάσκαλο του Νίκο Καπνά, τα Χριστούγεννα, τα Φώτα.
Διαβάστε το ...


από το δίκτυο

Παρασκευή, 11 Μαρτίου 2016

Δ. Ψαθά, γη του Πόντου #01

Αν μου ζητούσε κάποιος να του προτείνω ένα βιβλίο προκειμένου να πάρει μια σφαιρική εικόνα για το τι υπήρξε ο Πόντος, δίχως άλλο θα πρότεινα αυτό του Δημήτρη Ψαθά, "γη του Πόντου". Το ξαναδιάβασα τις τελευταίες μέρες και έχω κρατήσει μερικές σημειώσεις τις οποίες θα αναρτήσουμε σε μερικές συνέχειες.

  • Δημήτρη Ψαθά, γη του Πόντου
  • εκδόσεις Φυτράκη (πρέπει να είναι η 1η έκδοση)
  • δεν έχει χρονολογία αλλά στο εισαγωγικό σημείωμα του (*) ο συγγραφέας υπογράφει : Αθήνα Μάρτιος 1966
  • σελίδες 515
  • οι νεότερες εκδόσεις είναι από την "Μαρία Δ. Ψαθά & Συνεργάτες" 
(*)
"… ούτε επιτρέπεται να θυσιάζουμε την ιστορική αλήθεια σε καμία σκοπιμότητα, όπως, δυστυχώς, καθιερώθηκε να γίνεται απ’ τον καιρό που χαράχτηκε η λεγόμενη ελληνοτουρκική φιλία. Η άστοχη τακτική της αποσιώπησης των γεγονότων της Ιστορίας ήταν ίσως κι ένας απ’ τους λόγους που τόσο άσκημα πορεύτηκε η "φιλία" με τους Τούρκους. Να ρίξουμε τον πέπλο της λήθης στο παρελθόν αλλά να ξ έ ρ ο υ μ ε, όχι να κρύβουμε …"

η ειρηνική περίοδος #1

Το βιβλίο ξεκινάει με τις προσωπικές θύμισες του Δημήτρη Ψαθά που ζούσε με την οικογένεια του στην Τραπεζούντα. Είναι η περίοδος που Ρωμιοί, Τούρκοι, Αρμένιοι ζούσαν ειρηνικά. Ο συγγραφέας το 1914 ήταν 9 χρονών. Οι παιδικές συνεπώς θύμισες είναι από εκείνα τα χρόνια, λίγο πριν, λίγο μετά.

είναι τα γνωστά μας Κέτζια. Αναρτήσεις μας :
1
2
3