Παρασκευή, 18 Αυγούστου 2017

Σάββας Κανταρτζής #2 - ένας διαφορετικός βομβαρδισμός της Ορντού ...

➤ δεύτερη ανάρτηση μας από το πολύ καλό βιβλίο του Σ. Κανταρτζή "νίκη χωρίς ρομφαία",
➤ αφορά έναν περίεργο "βομβαρδισμό" (*) της πόλης. Διαβάστε και θα καταλάβετε,
➤ να συμπληρώσω μόνο ότι οι Κοτυωρίτες είχαν υποστεί έναν ανελέητο βομβαρδισμό από Ρώσικα πλοία κατά την διάρκεια του 1ου παγκοσμίου πολέμου. Όλοι πίστευαν ότι προετοιμαζόταν η προέλαση των Ρώσων προς τα δυτικά αλλά ...

(*) η χρονιά που συνέβη πρέπει να είναι το 1920 ή πρώτο εξάμηνο του 1921

η εικόνα είναι από το λεύκωμα Μικρασιατικά παράλια

Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Σάββας Κανταρτζής #1 - ταβάν ταμπουρού ...

➤ για τα αμελέ ταμπουρού έχουμε γράψει αρκετά - βλ. αναρτήσεις μας εδώ

➤ τα ταβάν ταμπουρού ήταν τρόπον τινά η απάντηση-άμυνα των Ρωμιών. Δείτε πως τα περιγράφει ο Σάββας Κανταρτζής στον 3ο τόμο των απομνημονευμάτων του "νίκη χωρίς ρομφαία"

➤ τα παρακάτω είναι από το δίκτυο :
    • ο καλύτερος δημοσιογράφος του 20ού αιώνα στην Πιερία υπήρξε αναμφισβήτητα ο πολυγραφότατος Σάββας Κανταρτζής: ισχυρή ποντιακή προσωπικότητα, συνεταιριστής, φίλος του Λεωνίδα Ιασωνίδη, οπαδός των Φιλελευθέρων και μαχητής της Αριστεράς για ένα διάστημα (εξορίστηκε για τις ιδέες του στον Αϊ-Στράτη), επίλεκτο μέλος της Εκκλησίας των Ευαγγελικών της πόλης, εκδότης της εφημερίδας "Νέα Εποχή" αλλά και δημοσιογράφος σε εφημερίδες της Θεσσαλονίκης, ο Σάββας Κανταρτζής (Κοτύωρα / Ορντού 1900 - Κατερίνη 1985) περιέγραψε με ακρίβεια και σεβασμό στην αλήθεια τη μοίρα του Ποντιακού Ελληνισμού.
    • από τον δεκατριών τόμων όγκο των απομνημονευμάτων, που άρχισε να εκδίδει το 1972, τρεις τόμοι (*) είναι αφιερωμένοι στην τραγωδία του Πόντου. Ο Κανταρτζής περιγράφει με ζωντάνια τα πρώτα του γράμματα στο ελληνικό σχολείο των Κοτυώρων, στην Ψωμιάδειο Σχολή, τα πρώτα μηνύματα αλλαγής της οθωμανικής πολιτικής, την εξορία στον Καύκασο για να αποφύγει τα αντίποινα των Τούρκων, τις θηριωδίες του Τοπάλ Οσμάν και του Κεμάλ. Κατατοπιστικές και άκρως ενδιαφέρουσες είναι ακόμη και οι πρώτες (αρνητικές) εντυπώσεις του από την πόλη της Κατερίνης, όταν την αντικρίζει πρώτη φορά το 1925.


(*) τους βρήκαμε και θα επανέλθουμε με περισσότερες αναρτήσεις

Τρίτη, 15 Αυγούστου 2017

Παναγία Γουμερά

1η δημοσίευση στις 15.8.2015

➤ μακρυά από το τρίγωνο ...


➤ μακριά από το τρίγωνο Σουμελά - Περιστερεώτας - Βαζελώνας βρισκόταν η Ιερά Μονή Παναγίας Γουμερά,

από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, άρχισε η ανιστόρηση της μονής στους πρόποδες του Μπέλες,
βρίσκεται βόρεια του χωριού Μακρυνίτσα του νομού Σερρών.

Ποντιακή Ηχώ, 1981 - 1ο τεύχος
πλήρες το άρθρο στην σελίδα www.epm.gr
ψηφιακό αρχείο ΕΠΜ
χάρτης από το TopoNavigator (Ana Digit)

σημερινή εικόνα της μονής στον Πόντο :
από το Google Earth (Panoramio)

Δευτέρα, 14 Αυγούστου 2017

αμελέ ταμπουρού #1

1. κάτι έψαχνα στο βιβλίο "τα απελευθερωτικά στρατεύματα του Ποντιακού Ελληνισμού 1912 – 1924 ..." [*] του Αχιλλέα Ανθεμίδη και έπεσα στην παρακάτω φωτογραφία (σελ. 429) με την λεζάντα αντάρτες …



2. σε παλαιότερη ανάρτηση μας εδώ η ίδια φωτογραφία (από τα Ποντιακά Φύλλα, 1937, τ. 12) με διαφορετική λεζάντα αμελέ ταμπουρού …



3. διαλέξτε, έχουμε για όλα τα γούστα …

  • αντάρτες με καροτσάκια, φτυάρια & γκαζμάδες χωρίς ούτε ένα όπλο ...
  • αμελέ ταμπουρού με κεμεντζέδες ίσως και πρωινό με αυγά & μπέϊκον ... 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[*]
ο τίτλος του βιβλίου είναι βαρύγδουπος, αστόχαστος ανακριβής. Δεν ήταν ούτε "στρατεύματα" και δεν ήταν "απελευθερωτικά". Έψαξα να βρω αλλά δεν βρήκα την βιβλιοκρισία του Χρήστου Γ. Ανδρεάδη.
Ανάρτηση μας για την μελέτη του Χρήστου Ανδρεάδη εδώ

 

Σάββατο, 5 Αυγούστου 2017

Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

και ντ' έπαθες ναι Γιάννε μου ...

➤ συλλογή Ανδρέα Σουμελίδη
➤ από τα ΠΦ, 1936, τ. 4-5


βιογραφίες : Γεώργιος Σουμελίδης ( - 1956 )

από την ιστοσελίδα της ΕΠΜ
➤ Γεννήθηκε στο Μεταλλείο Δενέκ (Κεσκίν), κοντά στην Άγκυρα. Οι γονείς του κατάγονταν από τη Βαρενού και ανήκαν στην μεγάλη και πολύκλωνη οικογένεια των Σουμελιδών.


➤ Μετά τις σπουδές του στην Ιερατική Σχολή Ζιντζίδερε Καισαρείας και στη Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, εργάστηκε ως καθηγητής σε πολλές Κοινότητες του υπόδουλου Ελληνισμού. Δίδαξε στην Ιερατική Σχολή Ζιντζίδερε και στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας. Κατά τους Βαλκανικούς πολέμους βρέθηκε στην Ελλάδα όπου εργάστηκε στην αρχή ως καθηγητής και αργότερα ως γυμνασιάρχης σε πολλά σχολεία στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στη Χίο και στην Κέρκυρα αφήνοντας παντού άριστες εντυπώσεις.

➤ Παράλληλα ανέπτυξε συγγραφική και κοινωνική δράση. Δημοσίευσε πλήθος επιστημονικά άρθρα στο περιοδικό της Επιτροπής μας "Αρχείον Πόντου", στην "Ποντιακή Εστία" και συνέταξε Λεξικό της Ποντιακής Διαλέκτου. Απεβίωσε το 1956 στη Ραφήνα Αττικής.

μερικά από τα άρθρα του στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΕΠΜ

ΠΕ, 1956, τ.77

Πέμπτη, 3 Αυγούστου 2017

λυκοπάππος και λυκοκαλομάννα ...

➤ "... τι ζητάνε ανάμεσα στην ιεραρχία των προγόνων μας ο λύκος και ο άρκος ..." αναρωτιέται ο Γεώργιος Σουμελίδης
➤ άρθρο με τίτλο "γλωσσικά παράξενα" από τα ΧτΠ, έτος 1944, τ. 11-12
➤ ο Γ. Σουμελίδης ήταν από το Κεσκίν με καταγωγή από την Βαρενού Χαλδίας. Θα επανέλθουμε με βιογραφικό.

χιονοθύελλες & χιονοστιβάδες στο Κουλάτ ...

1η δημοσίευση στις 27.7.2016

➤ θα ψάξουμε να βρούμε υλικό που να αναφέρεται σε καταστροφές, κυρίως από φυσικά φαινόμενα. Καταστροφές σε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Η ιδέα προέκυψε από το διάβασμα για την μεγάλη πλημμύρα στην κοιλάδα του ποταμού στο Σταυρίν το 1886.
➤ πρώτη μας σχετική ανάρτηση αφορά τον θάνατο από χιονοθύελλα και χιονοστιβάδες στους δρόμους από Κουλάτ προς Τζεβιζλούκ. Πάνω σ’ αυτές τις στράτες, μάλλον έγιναν τα περισσότερα περιστατικά, κυρίως από χιόνια, κατολισθήσεις, γλιστρήματα ανθρώπων & ζώων στους γκρεμούς.


➤ ασ' σην Ζύγαναν και ζήσον


ΠΕ, 1953 - τεύχος 40

άλλες αναρτήσεις μας για την Ζύγανα :
εδώ - 1
εδώ - 2
εδώ - 3

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

"... από όλα τα δεινά του Γένους το φοβερότερο ήταν ο εξισλαμισμός" Ιωάννης Αβραμάντης

1η δημοσίευση 28.1.2017

➤ το 1972 κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος του βιβλίου "οι Πόντιοι ανά τους αιώνας". Δεν γνωρίζουμε εάν υπήρξε συνέχεια.
➤ από αυτόν τον τόμο είναι το άρθρο που υπογράφει ο Τσιτενός Ιωάννης Αβραμάντης. Προσέξτε στην πρώτη σελίδα "... από όλα τα δεινά του Γένους το φοβερότερο ήταν ο εξισλαμισμός, που κύριο ελατήριό του αποτελούσε ο εκτουρκισμός, δηλ. η γενοκτονία του Ελληνικού έθνους".
➤ κοντολογίς, από τότε (~ 1650) άρχισε η εθνοκάθαρση-γενοκτονία των Ρωμιών και όλων (φαντάζομαι) των μη μουσουλμάνων.

Τρίτη, 1 Αυγούστου 2017

καλό μήνα ...

➤ ένα άρθρο του Γ.Κ. Χατζόπουλου για τα ονόματα των μηνών στην Ποντιακή διάλεκτο και την προέλευσή τους
➤ από το περιοδικό Ποντιακά, τ. 37 (Νοέμβριος 2010)
ανάρτηση μας για το βιβλίο του Γ.Κ. Χατζόπουλου "μέσα απ' το χαλασμό"  εδώ



Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

συνέντευξη Γιώργος Ανδρεάδης στις 28.5.2010

➤ από την τηλεοπτική εκπομπή "αληθινά σενάρια" της ΕΤ3 και είναι μία συνέντευξη με τον Γιώργο Ανδρεάδη
μεταδόθηκε στις 28.5.2010
διάρκεια video 16 λεπτά
➤ όλες οι αναρτήσεις μας για τον Γ.Α. στην ετικέτα με τ' όνομα του.

βιογραφίες : Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος (1878-1962)

➤ Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος (1878 - 1962)

από την ιστοσελίδα της ΕΠΜ
➤ ο Αρχιμανδρίτης Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος γεννήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 1878 στο χωριό Καράκαγια (ανάρτησή μας εδώ ) της περιφέρειας Αργυρούπολης του Πόντου και βαπτίστηκε Αλέξανδρος. Ήταν ο μικρότερος γιος της οικογένειας Ιάκωβου Παπαδόπουλου. Ο πατέρας του, που χειροτονήθηκε ιερέας με το όνομα Αντώνιος, προς το τέλος της ζωής του μπήκε στη μονή Αγίου Γεωργίου Χουτουρά παίρνοντας μαζί του και το νεαρό Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος αφού φοίτησε στο δημοτικό σχολείο του χωριού Χουτουρά μετά μπήκε στο σχολαρχείο Αργυρούπολης.


➤ το 1897 ο Αλέξανδρος κείρεται μοναχός της μονής με το όνομα Άνθιμος και χειροτονείται διάκονος. Την επόμενη χρονιά τελειώνει τις γυμνασιακές του σπουδές στην Ροδοκανάκειο Ιερατική Σχολή Καισαρείας Καππαδοκίας. Μετά την αποφοίτησή του προσλαμβάνεται ως διάκονος και γραμματέας της μητρόπολης Ροδοπόλεως, υπό τον μητροπολίτη Γερβάσιο Σαρασίτη. Το 1905 έρχεται στην Αθήνα και γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου από την οποία αποφοιτά αριστούχος στις 31 Μαρτίου 1910. Τέλος στις 13 Φεβρουαρίου 1933 αναγορεύεται διδάκτωρ της Σχολής με τον βαθμό "άριστα". το Σεπτέμβριο του 1910 αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Ιεροδιδασκαλείου "Ανατολή" στη Σάμο, όπου και διδάσκει τα Αρχαία Ελληνικά. Μετά δύο χρόνια, το 1912, ύστερα από παράκληση του μητροπολίτη Χαλδίας Λαυρέντιου Παπαδόπουλου, αναδιοργανώνει το ιεροδιδασκαλείο του Πόντου της Πρασσάρεως Κερασούντας - ανάρτηση μας εδώ - και το διευθύνει για δύο χρόνια. Το 1914 βρίσκεται στην Αθήνα και αποκλεισμένος λόγω των πολεμικών γεγονότων διορίζεται συντάκτης του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής, ενώ το 1932 γίνεται διευθυντής μέχρι το 1945. Το 1950 αναλαμβάνει πάλι τη διεύθυνση του Ιστορικού Λεξικού για δύο χρόνια, αλλά πριν τη λήξη της θητείας του για λόγους υγείας αποχωρεί οριστικά.

➤ το 1911 ο Άνθιμος Παπαδόπουλος χειροτονήθηκε από το μητροπολίτη Χαλκίδος Χρυσάνθου ιερομόναχος και κατόπιν ως αρχιμανδρίτης υπηρέτησε για σαράντα χρόνια ως εφημέριος και πνευματικός ηγέτης του Αμαλιείου Ορφανοτροφείου Αθηνών.

Υπήρξε μέλος πολλών κοινωνικών, εθνικών και επιστημονικών σωματείων και συλλόγων. Μεταξύ αυτών και την Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος, γεν. γραμματέας και πρόεδρος από το 1949 ως την ημέρα του θανάτου του, στις 2 Φεβρουαρίου 1962. Διεύθυνε το περιοδικό της Επιτροπής, το "Αρχείον Πόντου" ως το 1952, οπότε και ασθενής παραιτήθηκε, ενώ τη διεύθυνση ανέλαβε τότε ο γεν. γραμμ. Οδ. Λαμψίδης. Στο "Αρχείον Πόντου" δημοσιεύονται δύο ανεκτίμητα έργα του, η "Ιστορική Γραμματική της Ποντικής Διαλέκτου", παρ.1 (1955) και το "Ιστορικό Λεξικό της Ποντικής Διαλέκτου", παρ. 3, τόμος πρώτος Α-Λ (1958-60) και τόμος δεύτερος Μ-Ω (1961) - ανάρτηση μας εδώ

Η Ακαδημία Αθηνών στις 24 Μαρτίου 1953 του απένειμε τιμητική διάκριση για τη μακροχρόνια εθνική και επιστημονική του δράση. Ο Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος προσέφερε πολλά στην Εκκλησία, το Έθνος, την Επιστήμη, στον Ποντιακό Ελληνισμό.