Τρίτη, 23 Ιανουαρίου 2018

η Τραπεζούντα πνευματικό κέντρο του Πόντου #1

➤ άρθρο δώδεκα σελίδων το οποίο θα αναρτήσουμε σε τρεις συνέχειες
 είναι από την Ποντιακή Στοά, τόμος 1975-1984 και αρθρογράφος είναι ο Δημ. Λαζαρίδης
 στην δεύτερη σελίδα υπάρχει η αναφορά στους εξωμότες και στον βιολογικό νόμο που διέπει την ζωή τους. Ο σημερινός για παράδειγμα σουλτάνος των αγαρηνών είναι ένα τρανό δείγμα. Είναι ένα θέμα το οποίο όντως χρήζει επιστημονικής μελέτης και τεκμηρίωσης.






κρυπτοχριστιανοί, του Δ.Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτης)

➤ ο Παπαδόπουλος αφιερώνει μια μόνο σελίδα για τους κρυπτοχριστιανούς στο βιβλίο του "Αρχείον Σταυρί"
 αναφέρει τρεις κατηγορίες : 1. εξισλαμισμός - Όφις, Θοανία 2. τουρκοφωνία - Καραμανία, Μπάφρα 3. κρυπτοχριστιανοί - πολλές περιοχές
 νομίζουμε ότι πρέπει να προστεθεί και μια 4η κατηγορία, αυτή που με διάφορους τρόπους ούτε αλλαξοπίστησαν, ούτε έχασαν την Ποντιακή λαλιά. ίσως να κάνουμε λάθος αλλά πουθενά δεν διαβάσαμε κάτι σχετικό με τις τρεις κατηγορίες για κάποιες περιοχές όπως για παράδειγμα το Γουρούχ, το Κιουρτούν, την περιοχή της Χερίανας και Νικόπολης, τα χωριά του Τεκέκιοϊ της Σαμψούντας
 σχολιάστε όσοι θέλετε...
 έχουμε 17 αναρτήσεις μέχρι τώρα για τους κλωστούς - εδώ

Δευτέρα, 22 Ιανουαρίου 2018

θανατικά ανάσματα σα σχιόνια τ' Ερζερουμή... #2

➤ πριν λίγες μέρες σχολιάσαμε ένα νέο βιβλίο, το "θανατικά ανάσματα..." εδώ
➤ για πάμε να δούμε τον επίλογο του βιβλίου...



...

διδακτήριο Αργυρούπολης

➤ από ένα μικρό βιβλιαράκι με τίτλο "ένα ταξίδι στο Κάρς Καυκάσου" του Κώστα Δ. Ανδρεάδη  (Αφοι Κυριακίδη, 1997, σελίδες 85) ξεχωρίσαμε και αναρτούμε τις παρακάτω σελίδες.




Κυριακή, 21 Ιανουαρίου 2018

λαχταρούσα χώμα ελεύθερο, ποθούσα αέρα ελεύθερο ...

τον Δημήτρη Κουτσογιαννόπουλο τον γνωρίσαμε μέσα από το θαυμάσιο βιβλιαράκι του "ανάμεσα στους αντάρτες του Πόντου" που το έγραψε το 1936 - ανάρτηση μας εδώ

η σημερινή μας ανάρτηση αφορά μια μικρή βιογραφία του και κυρίως την μικρή (δυστυχώς) περιγραφή του στην πορεία τους προς το βουνό, εκεί που "λαχταρούσε χώμα ελεύθερο, ποθούσε αέρα καθαρό ...". Διαβάστε αυτές τις σελίδες. Είναι ένας ύμνος στο αντάρτικο που αναπτύχθηκε στα βουνά της πατρίδας, ύμνος στην ελευθερία ...



1. είναι από τους πρωτοπόρους του αντάρτικου,
πεθερός του Παντέλ Αγά

2. ο Καδήογλου επέζησε - ανάρτηση μας εδώ

3. δείγμα της μικρής έστω οργάνωσης που διέθεταν
4. θαυμάσια εικόνα που μπορεί να οπτικοποιηθεί σε κάποιο επόμενο video clip


από την εγκυκλοπαίδεια του
Ποντιακού Ελληνισμού (και η επόμενη σελίδα)

από το ένθετο της εφ. ΕΘΝΟΣ, Ιστορία
η πορεία τους

Γέλιτζε Σαμψούντας, μαρτυρία Χαράλαμπου Καρακασίδη

➤ το Γέλιτζε είναι ένα χωριουδάκι στα πέριξ του Σαλτούχ όπως το Σαρίκλησε, το Κοτεκλί κά.
 ο Χαρ. Καρακασίδης κάτοικος Πλατανιάς Δράμας μας δίνει μια πολύ καλή εικόνα των γεγονότων μέχρι την ανταλλαγή
 δεν διστάζει να κρίνει και την στάση του μητροπολίτη. Να θυμίσουμε εδώ τις πέντε αναρτήσεις μας με τίτλο "ο παρορμητικός Γερμανός Καραβαγγέλης"
 από την Έξοδο, τόμος Ε' του ΚΜΣ.

δεν εντοπίσαμε το χωριό Γέλιτζε





Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 2018

η χαλαρδία

από την ΠΕ, 1956, τ. 83-84


από το λεξικό της ΕΠΜ, του Άνθιμου Α. Παπαδόπουλου - ανάρτηση μας εδώ

ο Μάραντον

από τα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1936, τεύχος 9-10


ακούστε το τραγούδι από τον Γιώργο Αμαραντίδη εδώ

Κορήαννα : ο τόπος που δολοφονήθηκε η Άννα Κομνηνή

➤ η ευρύτερη περιοχή της Χαλδίας βρίθει από τοπωνύμια των οποίων το 2ο συνθετικό τους όνομα έχει σχέση (ή είναι θρυλούμενη η σχέση) με την Άννα Κομνηνή
➤ μερικά από αυτά είναι η Αυλίανα, η Χερίανα, η Χαβίανα, ίσως τα Φυτίανα. Μπορεί να υπάρχουν κι' άλλα. Υπάρχει όμως και η Κορήαννα, ο τόπος που δολοφονήθηκε η Άννα Κομνηνή κατά τον Γ.Θ. Κανδηλάπτη
μάλλον εντοπίσαμε το χωριό. Είναι κοντά στην Άρδασα όπως φαίνεται στον χάρτη. Συμπληρώνουμε την παρούσα ανάρτηση με ένα άρθρο ("από την ζωήν της Άννας Κομνηνής") που έχουμε ξαναβάλει
➤ είναι από τα Ποντιακά Φύλλα, έτος 1938, τείχος 30

από το βιβλίο του Γ.Θ. Κανδηλάπτη, γεωγραφικόν & ιστορικόν λεξικόν



Δ. Κουτσογιαννόπουλος, αναμνήσεις από τον Πόντο

➤ τον Δ.Κ. τον γνωρίσαμε σ' αυτή τη σελίδα. Έχουμε δύο σχετικές αναρτήσεις. Η πρώτη αφορά το βιβλιαράκι του "ανάμεσα στους αντάρτες του Πόντου εδώ & εδώ και η δεύτερη με τίτλο "λαχταρούσα χώμα ελεύθερο, ποθούσα αέρα ελεύθερο .." εδώ

και αυτό είναι ένα μικρό βιβλιαράκι (59 σελ.), έκδοση 1972. Περιλαμβάνει περιληπτικά ότι μας περιγράφει στο προηγούμενο του 1936 αλλά προσθέτει αρκετά όσον αφορά την προσωπική του ζωή στην Τραπεζούντα, στο Βατούμ, στην Ελλάδα.

➤ ξεχωρίσαμε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου που παρουσιάζουν ιστορικό ενδιαφέρον. Είναι το καλοκαίρι του 1908. Στην Σαμψούντα όπως μας λέει ο Δ.Κ. υπάρχει ήδη μυστική οργάνωση. Σημειώστε ότι ο Γερμανός Καραβαγγέλης έχει έλθει μήνες πριν στην Σαμψούντα, από τις 25.3.2008. Δείτε επίσης ότι τρεις μήνες μετά έκανε την πρώτη περιοδεία από Πάφρα … ("και τα πιο απόμακρα ορεινά χωριά") - ανάρτηση μας εδώ

από την υποδοχή του Μητροπολίτη Γ. Καραβαγγέλη στις 25.3.1908
από το λεύκωμα "Μικρασιατικά παράλια" εκδ. Rodos Image
στο σημείο (1) αφορά προγενέστερη του 1908,
εννοεί την σφαγή των Αρμενίων του 1896

Παρασκευή, 19 Ιανουαρίου 2018

η Παναγία της Κλεισέπορης Τριπόλεως

➤ από το βιβλίο του Γεωργίου Η. Σακκά "η ιστορία των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου"
 δώδεκα αναρτήσεις μέχρι τώρα για την Τρίπολη του Πόντου εδώ



από το Google Earth - Panoramio
μάλλον στην θέση της εκκλησίας ότι βλέπουμε...

Τσάλ Κερασούντας

➤ δεν βρήκαμε πολλά στοιχεία. Ούτε η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού αλλά ούτε σε κανένα παλαιό περιοδικό της ψηφιακής βιβλιοθήκης βρήκαμε κάτι. Το μόνο που εντοπίσαμε είναι από τον οδηγό του Ανατολικού Πόντου της Infognomon.

από το Google Earth - Panoramio

Τσάλ - Κογιουμτζάντων

➤ ένα μικρό περιστατικό από την καθημερινότητα στα χωριά του Πόντου
 ο χρόνος που διαδραματίζεται είναι τα μέσα Φεβρουαρίου του 1915 δηλ. νωρίτερα και από την μαζική γενοκτονία των Αρμενίων. με άλλα λόγια, ήδη είχαν ξεκινήσει να δρούν οι τσέτες της περιοχής
 ο χώρος για μας έχει μεγάλη σημασία. το Τσάλ ήταν το κεφαλοχώρι της περιοχής και το Κογιουμτζάντων ένα από τα χωριουδάκια του
 το δεύτερο ήταν το χωριό της εκ μητρός γιαγιάς μου. επέζησε γιατί ήταν στο βουνό μαζί με τ' αδέλφια της, απλοί αντάρτες - ανάρτηση μας εδώ
 χρόνια ψάχνω και τα δυο χωριά να τα εντοπίσω σε χάρτη. λίγο καιρό πριν βρήκα και κατέβασα ένα Τούρκικο γεωγραφικό άτλαντα (*) όπου εντόπισα μόνο το κεφαλοχώρι, το Τσάλ
 δυστυχώς και τα δύο χωριά δεν υπάρχουν ούτε στα αρχεία προφορικής παράδοσης και στις εκδόσεις του ΚΜΣ
 το κείμενο είναι από το βιβλίο του Παντελή Αναστασιάδη - Παντέλ Αγά "μνήμες του Ποντιακού έπους 1913-1922"

(*) αναζητήστε το για download : koy koy Turkiye yol atlasi - κλιμακα 1 : 400.000