Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

ρίζα μ'

➤ δεν υπάρχει άλλη λέξη που να με συγκινεί, να με παθιάζει, να με εξιτάρει τόσο πολύ όσο αυτή. Την αγαπώ, την λατρεύω, είμαι ερωτευμένος με μια λεξούλα.
Ρίζα μ' …
➤ την άκουσα για πρώτη φορά όταν ήμουν παιδί από μια πρώτη ξαδέλφη του πατέρα μου. Την θεία μας την Δέσπω Σαλπιγκτή από την Προσοτσάνη Δράμας. Γεννημένη στην Φάτσα όπως ο πατέρας μου. Σπάνια μας φώναζε με τ’ ονόματα μας. Ρίζα μ' εμένα, ρίζα μ' τα αδέλφια μου. Ήμασταν όλοι από την ίδια ρίζα, από το ίδιο δένδρο.
➤ χθες μιλώντας με φίλο στην  Θεσσαλονίκη, την άκουσα δυο-τρεις φορές από τον φίλο Δημήτρη α'σο Γιαγλίτερε της Χαλδίας.
-Ρίζα μ' ντε φτας ;
-Ρίζα μ'
...
➤ είμαστε όλοι από την ίδια ρίζα, το ίδιο μεγάλο δένδρο, τον Πόντο.


φρ. ρίζα μ' ! = στοργική προσαγόρευσις προσώπου προσφιλούς
(ιστορικόν λεξικόν της Ποντικής διαλέκτου, Άνθιμος Παπαδόπουλος - ΕΠΜ 1958)

χάρτης για download : Νικόπολις - Γαράσαρη

➤ πρώτη ανάρτηση χάρτη ευρύτερης περιοχής Νικοπόλεως - Γαράσαρης.
➤ έκδοση 11.7.2016
➤ για τυχόν λάθη, σχολιάστε ή στείλτε μας e-mail
  • αρχείο : εικόνα σε .jpg
  • σελίδες : μία
  • pixels : 6506 Χ 5320
  • μέγεθος αρχείου : 16,4 ΜΒ
  • πηγή : Internet το γεωγραφικό υπόβαθρο - επεξεργασία δική μας
  • κλίμακα : 1 : 200.000
  • έκδοση : 1941
  • download : εδώ
  • δείγμα : 

η στράτα των καραβανιών μέσω Ματέν Κρώμνης - Λερί - Μουράτ Χαν

1η δημοσίευση 14.6.2016

➤ από καιρό διάβαζα αποσπασματικές αναφορές για μια παλιά στράτα που οδηγούσε από το Κουλάτ μέχρι την Παϊπούρτ αλλά από κάποια άλλη διαδρομή
➤ μέχρι Κουλάτ η πορεία μας είναι γνωστή. Τσεβιζλούκ – χάνια Γοργόρογλη – Χοτζά μεζαρί – Κουλάτ
➤ εδώ αναφερόμαστε στην παλαιότερη απ' όλες τις διαδρομές : Κουλάτ, Άε Ζαχαρέας, Ματέν, τα βουνά Τέβε-μποϊ & Καρά-Τας, το χωριό Λερί και νότια στο Μουράτ Χάν, πάνω στον κεντρικό δρόμο για Παϊπούρτ - Ερζερούμ 
➤ να σημειώσουμε ότι το υψηλότερο σημείο της διαδρομής είναι 2.200 μέτρα, δηλ. 100 μ. παραπάνω από αυτό της Ζύγανας
➤ δυστυχώς δεν έχουμε πολύ υλικό μέχρι σήμερα. Αυτό όμως που βρήκαμε είναι έγκυρο. Ως συνήθως, αποτυπώσαμε την στράτα στον χάρτη με βάση τις αναφορές και τις στράτες που έχει ο παλιός μας χάρτης (του 1940).

🔻 έτσι λοιπόν έχουμε τα παρακάτω :
1. από το βιβλίο του Δ. Κ. Παπαδόπουλου, Αρχείον Σταυρί

αναφέρονται οι περιοχές Ματέν, Άγγιαρη, Παλαχώρ
2. από το βιβλίο του Γ. Φιρτινίδη, Κρώμνη
 



να προσθέσουμε επιπλέον στοιχεία από το ευρετήριο του βιβλίου του Γ. Φιρτινίδη :
  • Αλγερή (η) : Λευκόν όρος, βουνό (1200 μ) μεταξύ Ίμερας - Χάκαξας και ...(;) ΝΑ του Καρά-Τας
  • Καρά-Τας : βουνό (2700 μ) προς Ν του Τεβέ-Μποϊ
  • Ματέν : βουνό Α του Άεν Ζαχαρέα με συγκρότημα χανιών 
  • Τεβέ-Μποϊ : (2800 μ) βουνό ΝΑ του Ματέν
  

3. από το βιβλίο του Γ. Κανδηλάπτη, γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν
Ματέν Χανλαρί (το). Τόπος και πανδοχείον υπέρ την Κρώμνην δια την εαρινήν διέλευσην των εκείθεν εξ Ερζερούμης εις Τραπεζούντα ποιμνίων και καραβανίων και με μεταλλεία χαλκού και αργύρου.

4. χάρτης

Προσέξτε το πλήθος των χανίων. κάπου διάβασα ότι η απόσταση μεταξύ τους έπρεπε να είναι περίπου 40 km (~ 10 ώρες για τα καραβάνια) για να υπάρχει κάλυψη όλης της διαδρομής.
  • μέγεθος χάρτη : 2738 x 2540 pixels
  • download μεγάλη ανάλυση : εδώ
η στράτα που περιγράφουμε είναι αυτή σημειωμένη με τελείες
και καταλήγει στο Μουράτ Χάν.
Δεν είναι διόλου απίθανο η Μύριοι να πορεύτηκαν από εδώ.
από Ρώσικο χάρτη με ανάλυση 1 : 100.000
μεγάλη ανάλυση :  εδώ
➤ να συμπληρώσουμε τέλος ότι από Άε Ζαχαρέα θα μπορούσε να επιλεχθεί η διαδρομή προς Καρακαπάν Σάντας - Γαλίαινα - Τραπεζούντα όπως περιγράψαμε στην ανάρτηση μας "το βουνό Θήχης του Ξενοφώντος : εκδοχή της Σάντας" εδώ

Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

το κολαστήριο της Πάτλαμας Κερασούντας

➤ Πάτλαμα Κερασούντας
➤ "μικρό παραθαλάσσιο προάστιο της πόλης της Κερασούντας, κοντά στον ομώνυμο ποταμό, που απείχε από αυτήν περίπου δύο χιλιόμετρα. Κατά τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο οι κάτοικοι του εξορίστηκαν στα ενδότερα της Μ. Ασίας, όπου αποδεκατίστηκαν κατά 80% από την πείνα, τις αρρώστιες και τις ταλαιπωρίες,
➤ στο προάστιο αυτό της Κερασούντας κατοικούσαν 25 οικογένειες και ήταν γνωστό για το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, όπου κάθε χρόνο γινόταν μεγάλο πανηγύρι. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή το 1917 για την κράτηση εξοριζόμενων Τριπολιτών και άλλων Ελλήνων, σε βάρος των οποίων διέπραξαν οι Τούρκοι φρικαλέες ωμότητες και κακουργήματα μέσα στον ιερό χώρο του και έξω από αυτόν" Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού.
➤ η Πάτλαμα και οι θηριωδίες εντός του Αγίου Γεωργίου ίσως είναι η κορωνίδα των φρικαλεοτήτων σε όλο τον Πόντο. Στο βιβλίο του Αγαθάγγελου Π. Τσαούση "η ιστορία του εν Πόντω χωρίου Χόψα" υπάρχει εκτενής περιγραφή που δύσκολα "αντέχεται" το διάβασμα της, γι' αυτό αναρτώ μόνο μία σελίδα ...


Γεώργιος Η. Σακκάς
"η ιστορία των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου"
από το βιβλίο
"η ιστορία του εν Πόντω χωρίου Χόψα"

Χρήστου Ν. Τσαρτιλίδη, "η Κρώμνη – από τον παππού στον εγγονό"

1η δημοσίευση στις 23.4.2015
 
βιβλίο του Χρήστου Ν. Τσαρτιλίδη, "η Κρώμνη – από τον παππού στον εγγονό" 
➤ είναι μια έκδοση 192 σελίδων του 2007 από τους αδελφούς Κυριακίδη
➤ παρακάτω δίνουμε μια μικρή εικόνα από το βιβλίο.

μοναστήρια & εκκλησίες στον Δυτικό Πόντο : εκκλησία της Παναγίας του Αγιαχλάλαν

➤ όλοι γνωρίζουμε για τα μοναστήρια και τις εκκλησίες του Ανατολικού Πόντου (ΑΠ). Σουμελά, Περιστερεώτας, Βαζελών, Γουμερά κλπ. Ο Δυτικός Πόντος (ΔΠ) δεν είχε εκκλησίες & μοναστήρια ; Και βέβαια είχε, δεν ήταν όμως τόσα πολλά και τόσο φημισμένα όσο αυτά του ΑΠ. Δεν θα προσπαθήσουμε να το ερμηνεύσουμε. Δεν είναι άλλωστε στις δυνατότητες μας.
➤ διαβάζουμε το βιβλίο του Νίκου Λαπαρίδη, "η Ματσούκα του Πόντου", σελ. 50. Αναφέρεται στα "μοναστήρια της Ματσούκας". Μεταξύ των άλλων λέει :

"προσωπική μας άποψη είναι ότι το ορεινό και απρόσιτο της χώρας προφύλαξε τη Ματσούκα και δεν επέτρεψε την τέλεια υποταγή της –όπως συνέβη στο Δυτικό Πόντο– και ως εκ τούτου τα ψηλά και απρόσιτα βουνά έσωσαν τη Ματσούκα, τον Χριστιανισμό και τα μοναστήρια".
➤ τούτο μόνο θα σχολιάσουμε, στο παραπάνω κείμενο του συγχωρημένου Νίκου Λαπαρίδη. Δεν καταλαβαίνουμε τι σημαίνει "τέλεια υποταγή" του Δ. Πόντου ...

          • λόγω έλλειψης μοναστηριών ;
          • χάθηκε ο Χριστιανισμός στον ΔΠ ; (είναι γνωστό ότι οι περισσότεροι αλλαξοπιστήσαντες και κρυφοί ήταν στον ΑΠ ενώ οι του ΔΠ επέλεξαν (όχι το σύνολο) τον Χριστιανισμό και άλλαξαν την γλώσσα τους, βλέπε περιοχή Πάφρας, Έρπαα κλπ.)
          • υποτάχθηκε ο ΔΠ στον Τούρκο δυνάστη ενώ η Ματσούκα ήταν ελεύθερη η μήπως εννοεί την Ρώσικη κατοχή ;
          • για ποια υποταγή μιλάει όταν το μεγαλύτερο και πολυπληθέστερο αντάρτικο εναντίον του δυνάστη ήταν ο Δυτικός Πόντος !!!
      ➤ και βέβαια δεν είναι έτσι τα πράματα. Μάλλον ήταν μια ατυχής έκφραση του συγγραφέα ίσως και λίγη υπεροψία ...


      Παναγία του Αγιαχλάλαν, περιφ. Σαμψούντας
      1.    από ΚΜΣ – αρχείο προφορικής παράδοσης
      Πληροφορητής : Αναστάσιος Ορφανίδης, χωριό Σταυρός Βεροίας
      Γεν. το 1882 – όταν έφυγε από τον Πόντο ήτανε 32 χρονών. Σήμερα είναι 86  χρονών (η συνέντευξη δόθηκε στις 19.9.1968)
      " ………………………..
      Αγιαχλάλαν είναι Τούρκικη λέξη (ayak=πόδι, alan=ανοιχτός χώρος, άπλωμα)
      Το χωριό είχε 50 οικογένειες των 10-15 νοματαίων κάθε σπίτι.
      Βουνά κοντά στο χωριό δεν είχε. Είχε πυκνά δάση, μεγάλα
      Κοντά στο χωριό είχε τσάϊ, (ποταμάκι) που ερχότανε από το Κιρέζτεπε.
      Από την Σαμψούντα απείχε 7-8 ώρες με το πόδι, ΒΑ από μας είτανε.
      Η δική μας εκκλησία ήτανε ξακουστή εκκλησία. Ήταν η εκκλησία ή Παναγία του Αγιαχλάλαν
      Τούρκοι και Χριστιανοί ξέραν το μεγάλο θαύμα.
      Στην γιορτή, τον 15-Αύγουστο, έρχονταν από πολλά Χριστιανικά χωριά. Κάναμε μεγάλο πανηγύρι. Ο κάθε οικογενειάρχης έδινε στην επιτροπή του χωριού το μερίδιο του. Κρέας, κότα, μπλιγούρι, αυγά, ότι μπορούσε. Βάζανε μεγάλα καζάνια, ψήνανε τα φαγιά και έτρωγε όλος ο κόσμος πού έρχονταν. Η διασκέδαση, χορός, όργανα, τραγούδια κρατούσε μέχρι την άλλη μέρα το πρωί. Ήταν πετροκτισμένη εκκλησία με κεραμίδια στη στέγη.
      …………………………….."


      Σημείωση : στον Ε' τόμο της ΕΞΟΔΟΥ του ΚΜΣ η αντίστοιχη σελίδα και μαρτυρία του Ορφανίδη δεν περιλαμβάνει τα παραπάνω τα οποία είναι από το χειρόγραφο που εμείς αντλήσαμε. Άλλη μια απόδειξη ότι δεν έχουν μεταφερθεί στο βιβλίο το σύνολο των αφηγήσεων. 

      2.    βιβλίο Δημοσθένη Κελεκίδη, απομνημονεύματα από το αντάρτικο του Πόντου


      από την ψηφιακή έκδοση του βιβλίου


      ➤ επικοινωνήσαμε με τον κ. Θωμά Περ. Αλεξιάδη ο οποίος έγραψε το θαυμάσιο βιβλίο 570 σελίδων, "Αμισός - Σαμψούς". Ο κ. Αλεξιάδης κατάγεται από εκείνα τα μέρη και έχει κάνει σχετική έρευνα για τους Ρωμιούς της περιοχής, τα χωριά τους, τον πολιτισμό τους. Μας έγραψε λοιπόν ένα κείμενο για την Παναγία του Αγιαχλάλαν.

      ➤ " ... ο Ορφανίδης καλά τα λέει και ο Κελεκίδης συμπληρώνει το κείμενο σωστά, εκτός του ότι την Εκκλησία της Παναγίας του Αγιαχλάλαν την ονομάζει Αγία Αχλάρα και εννοεί ότι ήταν μοναστήρι ή ότι υπήρχε τέτοιο όνομα αγίας. Ήταν η πιο διάσημη εκκλησία του δυτικού Πόντου, με πολλούς προσκυνητές από παντού. Τα κελιά που αναφέρει ήταν πρόχειρα παραπήγματα για τη διαμονή των προσκυνητών του Δεκαπενταύγουστου, αλλά και όποτε άλλοτε κάποιος ήθελε να επισκεφτεί τη Θαυματουργή Παναγία του Αγιαχλάλαν. Έλεγαν οι παππούδες ότι "έρχονταν άνθρωποι δεμένοι με αλυσίδες και έφευγαν καλά". Μέχρι το 2004 πήγαιναν Τούρκοι προσκυνητές τις νύχτες με τα μουλάρια, περιέφεραν τον άρρωστό τους τρεις φορές γύρω από την εκκλησία και έφευγαν. Όλα αυτά γίνονταν κρυφά. Το γεγονός αυτό το γνώριζαν όλοι οι σημερινοί κάτοικοι, και τελευταία στον αυλόγυρο της εκκλησίας έχουν κτίσει τζαμί, για να αποτρέψουν την επίσκεψη των μουσουλμάνων στην ερειπωμένη εκκλησία. Η καταγωγή των κατοίκων της περιοχής είναι από την όμορη Πάφρα, Παυρενοί, οι οποίοι μετακινήθηκαν στην περιοχή μετά τα Μεταρρυθμιστικά Διατάγματα Χάτι Σερίφ (1839) και Χάτι Χουμαγιούν (1856). Ο ελληνόφωνος Κελεκίδης προσπαθεί να ρίξει μομφή στους Παυρενούς, αλλά τέτοια γενναία παλληκάρια δε γνώρισε ο Πόντος".

      μάλλον είναι αυτή, μέσα στα δένδρα (από το Google Earth)

      Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

      ένας Ορτουλούς από την … Μυτιλήνη

      1η δημοσίευση

      ➤ Άγγελος Γλυκής, πασίγνωστος στους Ορτουλούδες στα τέλη του 1800
      ➤ καταγόταν από την Λέσβο και έζησε στα Κοτύωρα περί τα 15 χρόνια όπως αναφέρει ο Ξενοφών Άκογλου στην ανάρτησή μας εδώ
      ➤ γνωστά ακόμη και σήμερα είναι "τη Γλυκή τα πεγάδεα" που βρίσκονται πάνω στην στράτα (*) που οδηγεί από την Ορντού στο Τσάμπαση (ετοιμάζουμε σχετική πτήση με τον … γνωστό μας αερομεταφορέα)
      ➤ οι βρύσες αυτές είναι ακόμα σε χρήση όπως βλέπουμε σε φωτογραφίες εκδρομέων προς το Τσάμπαση
      ➤ ο Άγγελος Γλυκής πέθανε νεότατος σε ηλικία 33 ετών το 1894. Δεν διαβάσαμε πουθενά το επάγγελμα που εξασκούσε στα Κοτύωρα.

      ➤ η ανάρτηση αυτή ας είναι μια καταγραφή της παρουσίας του Γλυκή στον Πόντο όπως αυτή του Ίμβριου πατέρα του Δημήτρη Ψαθά στην Τραπεζούντα, του δάσκαλου Στέλιου Σπεράντζα στην Λιβερά κά
       
      (*)
      ➤ όπως γράφει η Νίκη Αδαμίδου-Αθανασιάδου στο βιβλίο της, ανάρτηση μας εδώ 
      "ας ση Γλυκή τα πεγάδα φαίνεται το Πέαλαν"
      ➤ για το Πέαλαν – Μπέϊαλάν διαβάστε εδώ
      από την εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
      από το βιβλίο της Νίκης Αδαμίδου-Αθανασιάδου

      το έμβλημα των Κομνηνών, ο μονοκέφαλος αετός

      ➤ το άρθρο αυτό μας είναι ιδιαίτερα αγαπητό για πολλούς λόγους. Συμφωνούμε με την περιγραφή, είναι το λογότυπο της σελίδας μας, προσπαθούμε να πείσουμε τους Ποντιακούς φορείς για την υιοθέτηση αυτού του συμβόλου στα λάβαρα, λογότυπα κλπ. (*),
      γνωρίσαμε τον συγγραφέα Κ. Χιονίδη στο αλησμόνητο ταξίδι μας στον Πόντο το 1989.
      ➤ το άρθρο αυτό ήταν η απόλυτα πρώτη ανάρτηση μας στις 28.12.2014 - εδώ ...

      Εμπλουτίζουμε λοιπόν το άρθρο με τις δύο σελίδες από την ΠΕ, έτος 1983, τ. 49



      (*)
      επιστολή προς την εφημερίδα ΕΠ, περίπου το 1997

      ημερολόγιο προσκυνήματος στη γη του Πόντου - σην Ορντού

      ➤ 1η δημοσίευση 5.7.2015

      ➤ ακόμη ένα βιβλίο, μικρό αλλά θαυματουργό ...
      ➤ η συγγραφέας παίρνει μαζί της τον 78χρονο πατέρα της στην πατρίδα, σην Ορτνού, 60 χρόνια μετά την ανταλλαγή
      ➤ εκεί, το πρώτο πράμα που έκανε αυτός "... ήταν να οριζοντιωθεί στο χώμα, να το φιλάει και να κλαίει με λυγμούς ..."
      ➤ τα υπόλοιπα στο ίδιο το βιβλίο και ελάχιστα παρακάτω …
         • Νίκη Αδαμίδου - Αθανασιάδου
         • ημερολόγιο προσκυνήματος στη γη του Πόντου - ένα ταξίδι αλλιώτικο από τα άλλα
         • έκδοση 2004 – το ταξίδι έγινε τον Αύγουστο του 1983 
         • έκδοση Αφοί Κυριακίδη
         • 111 σελ.

      1. φτάνουνε στα Κοτύωρα :
      2. ταξίδι στο Τσάμπαση :


      3. η ευχή του πατέρα :

      Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

      εφημερίδα Καθημερινή 19.4.2008

      ➤ 1η δημοσίευση 4.2.2015


      1. "να έρθουν να τους παραδώσω το σπίτι"
      ➤ Παναγιώτης Σελβιαρίδης, Χορτοκόπι Καβάλας, Θεσσαλονίκη
      "Ο υπέργηρος παππούς που καθόταν σε μια καρέκλα έξω απ’ το σπίτι σηκώθηκε και με κοίταξε μες στα μάτια. Με ρώτησε "ο Αναστάσης και ο Παναής ζουν; Αν ζουν, να έρθουν να τους παραδώσω το σπίτι
      ".
      Εβδομήντα και πλέον χρόνια μετά την άτακτη φυγή των Ποντίων της Τραπεζούντας, ο γέρος Τούρκος θυμάται σαν σήμερα πώς έφυγαν και πώς του πρότειναν να μετακομίσει στο σπίτι τους για να μη ρημάξει. Απευθύνεται στον δισεγγονό του Παναή, τον Παναγιώτη Σελβιαρίδη, γεννημένο στο Χορτοκόπι Καβάλας, σήμερα αναπληρωτή καθηγητή Νευροχειρουργικής και διευθυντή της Νευροχειρουργικής Κλινικής του ΑΧΕΠΑ, που το 1989 και ξανά το 1994 σε δύο συναισθηματικά ταξίδια πίσω στο χρόνο και στο χώρο, επισκέφθηκε τα τέσσερα σπίτια των παππούδων του, στα χωριά Δανίαχα και Καπίκιοϊ της Τραπεζούντας, και γνώρισε ανθρώπους που μέχρι σήμερα μνημονεύει. Τα ερείπια της μικρής εκκλησίτσας που είχαν κτίσει οι παππούδες του δίπλα στο σπίτι της γιαγιάς του στη Δανίαχα, η μεγάλη μαρμάρινη βρύση με την επιγραφή "αυτό το πηγάδι εκτίσθη παρά του κυρίου Χαραλάμπους Σελβιαρίδη το 1893" έξω από το σπίτι του παππού του στο Καπίκιοϊ, η γειτονιά που ξεπήδησε ανέπαφη μπροστά στα μάτια του ίδια με τη ζωγραφιά που είχε στα χέρια του, εικόνες και αναμνήσεις που πλέκονταν σε μια πραγματικότητα συγκινητική. Αλλά και οι άνθρωποι. Η Φατμέ που κατοικούσε στο σπίτι της γιαγιάς του κ. Σελβιαρίδη, που δεν γνώριζε την οικογένεια, αλλά σχεδόν τον περίμενε να τον φιλέψει με το δροσερό αϊράν.
      Ο γέρος Σαλίχ από τη Λιβερά (*) που σε άπταιστα και ανόθευτα από το χρόνο Ποντιακά έγινε ο ξεναγός του και φύλακας άγγελός του. Ο νεαρός που άκουσε το όνομα "θεία Μαργαρίτα" και αμέσως με περηφάνια τον πήγε στο σπίτι τής θείας να τον φιλέψει. Ο παππούς που, συγκινημένος από τα Ποντιακά, τον φίλεψε αχλάδια από τον κήπο του.
      Ο οδηγός που τον συνεπήρε η χαρά του κ. Σελβιαρίδη όταν εντόπισε το σπίτι του παππού του άρχισε να πυροβολεί στον αέρα. Και τα πιτσιρίκια που έτρεχαν πίσω από τους "Γιουνάν" που "έψαχναν να βρουν τα σπίτια τους". Παλιοί φίλοι, γείτονες και γνώριμοι των δικών του, έπαιρναν σάρκα και οστά. "Φέτος, σκοπεύω να πάρω τον γιο μου και να πάμε στα χωριά", κατέληξε.

      σύνδεσμος Καθημερινής

      2. "ξαφνικά συνειδητοποίησα ποιος είμαι"
      ➤ Ηλίας Κωνσταντινίδης, Παρανέστι Δράμας, Θεσσαλονίκη

      "Ένιωσα ότι είμαι στη Γη της Επαγγελίας, στα ιερά μέρη μου, άσχετα αν αυτά τα μέρη δεν τα έζησε ούτε ο πατέρας μου ούτε εγώ. Όσα είδα, όσα άκουσα, οι άνθρωποι που συνάντησα, οι τόποι που περπάτησα, μ’ έκαναν να συνειδητοποιήσω ξαφνικά και απόλυτα ποιος είμαι".
      Ένα ταξίδι–προσκύνημα το 2004 στη γη των προγόνων του, στον Πόντο, σήμανε την αφύπνιση των ακουσμάτων, των αναμνήσεων, των παραστάσεων για τον βελονιστή Ηλία Κωνσταντινίδη. Η διαδρομή των 4.500 χιλιομέτρων που διένυσε ο ίδιος και οι φίλοι του με αυτοκίνητο μέχρι την Τραπεζούντα, με στάσεις στη Σεβάστεια, την Αργυρούπολη, την Παναγία Σουμελά αλλά και την Άγκυρα ήταν, όπως το περιγράφει ο ίδιος και στο πόνημά του με τίτλο "Οδοιπορικό στον Πόντο. Οι ρίζες μου", ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Ο παππούς του, ο συνονόματός του Ηλίας Κωνσταντινίδης, ήταν από το Σιδηροχώρι ή Ντερμεντζίκιοϊ που σήμερα λέγεται Χαρμαντσίκ, ανάμεσα στην Άρδασσα και την Αργυρούπολη. Ο πατέρας του γεννήθηκε στο Σοχούμ της σημερινής Γεωργίας, καθώς οι δικοί του αναγκάστηκαν να φύγουν από τα πάτρια εδάφη μέσα στον κουρνιαχτό του ρωσοτουρκικού πολέμου. Ο ίδιος γεννήθηκε στο Παρανέστι Δράμας, αλλά τα ακούσματα και οι ιστορίες της γιαγιάς του τού ενέπνευσαν την αγάπη για τα μέρη του Πόντου. "Πήγαμε στα πιο απομακρυσμένα μέρη. Συναντήσαμε ανθρώπους που μιλούσαν ποντιακά. Αποσβολώθηκα ακούγοντας τις γυναίκες να συζητούν και προς στιγμήν πίστεψα ότι βρίσκομαι στη Μακεδονία. Τα συναπαντήματα ήταν συγκινητικά. Μας αγκάλιαζαν και μας έλεγαν "μας ξεχάσατε". Κάποιοι τρελαίνονταν που μας έβλεπαν και μας έλεγαν "είμαι Ρωμιός"
      , είπε στην «Κ». Αλλά και οι τόποι. Τα τοπία, οι διαδρομές, η Μαύρη Θάλασσα, οι γκρεμισμένες εκκλησίες και τα ερειπωμένα χωριά, οι ελληνικές επιγραφές, οι ελληνικές συνοικίες.
      Το Σιδηροχώρι, διηγείται, είναι πλέον ένα έρημο ερειπωμένο χωριό. Από έναν παράδρομο ο κ. Κωνσταντινίδης και η παρέα του βρέθηκαν ξαφνικά στις αυλές δυο σπιτιών. "Βούρκωσα. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Τότε συνειδητοποίησα απόλυτα ποιος είμαι".
      Σήμερα, ο κ. Κωνσταντινίδης σχεδιάζει το επόμενο ταξίδι του στον Πόντο, αυτή τη φορά στα χωριά Σάντα και Κρώμνη και στα Σούρμενα.

      σύνδεσμος Καθημερινής

      (*)

      ➤ τον γνωρίσαμε στο ταξίδι μας στον Πόντο, καλοκαίρι 1989
      Τότε 97 χρονών ο Σαλίχ Κανταρτζίογλου. Κάθε μέρα ήταν μαζί μας. Μας περίμενε πότε θα κατέβουμε από τα δωμάτια μας. Εδώ με τον Χαράλαμπο Τουλκερίδη και τον οδηγό μας. Μια μέρα, κάποια στιγμή μας παράτησε και σηκώθηκε να φύγει. Δεν κατάλαβα γιατί και ρώτησα που πάει έτσι ξαφνικά. Πήγαινε για την προσευχή του. Πέντε φορές την ημέρα αυτή η δουλειά.

      μ' ανασπάλομε το χρέος εμουν

      ➤ 1η δημοσίευση 3.1.2016
      ➤ από την Ποντιακή Εστία, 1976, τ. 10, σ. 304

      το Σεμέν και οι Σεμενλήδες

      ➤ δεύτερη ανάρτηση για το Σεμέν και την περιφέρεια του Γιαλαγλί (βλέπε χάρτη παρακάτω). Η πρώτη ανάρτηση Σεμέν και Καρακιόλ εδώ 
      ➤ είναι άρθρο από την ΠΕ, 1953, τ.41 και συγγραφέας είναι ο Λάζαρος Αμανατίδης από την Κατερίνη.
      ➤ έχουμε προσθέσει ετικέτα Σεμέν (4 αναρτήσεις έως τώρα)

      από τον οδηγό "Ανατολικός Πόντος" της Infognomon
      ία από δύο σελίδες για τα χωριά του Γιαλαγλί)
      από τον οδηγό "Ανατολικός Πόντος" της Infognomon